เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร – ห้วยขาแข้ง

ทุ่งใหญ่นเรศวร – ห้วยขาแข้ง

เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร  จัดได้ว่าเป็นอีกหนึ่งแห่งของประเทศไทย ที่ขึ้นทะเบียน ยูเนสโก ร่วมกับ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง ภายใต้ชื่อ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่-ห้วยขาแข้ง โดยขึ้นทะเบียนเมื่อ วันที่ 9 ธ.ค. พ.ศ.2534 ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมด 6 อำเภอ ของ 3 จังหวัดได้แก่ จ.อุทัยธานี /อ.บ้านไร่, อ.ลานสัก, อ.ห้วยคต    จ.กาญจนบุรี/ อ.สังขละบุรี,อ.ทองผาภูมิ    จ.ตาก/ อ. อุ้มผาง 

โดยมีพื้นที่ครอบคลุมทั้งหมด 2,279,500 ไร่ หรือ 3,647 ตารางกิโลเมตร โดยแบ่งออกเป็น เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันออก อยู่ในพื้นที่จังหวัดตาก และด้านตะวันตก  อยู่ในพื้นที่จังหวัดกาญจนบุรี มีพื้นที่ 1,331,062 ไร่ ซึ่งใหญ่กว่า กทม.เสียอีก  ทั้งนี้ที่มาของชื่อทุ่งนเรศวรนั้น สันนิษฐานว่า เมื่อครั้ง อดีต สมเด็จพระนเรศวรมหาราช เคยใช้เป็นฐานที่มั่น เพื่อทำศึกรบกับพม่า มีลักษณะทางภูมิประเทศเป็นแนวภูเขา สลับซับซ้อน และยังเป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำและลำธารที่สำคัญๆ เช่น แม่น้ำแควใหญ่ แม่น้ำแควน้อย มีความสูงอยู่ที่ประมาณ 800 -1 ,200 เมตร จากระดับน้ำทะเล  และมีเขาใหญ่ ที่เป็นยอดเขาถึง 1,800 เมตรจากระดับน้ำทะเล เป็นแหล่งอาศัยของนาๆสัตว์ มีหลายสายพันธุ์ทั้งที่หายากและที่ใกล้จะสูญพันธุ์ หลายชนิด เช่น ช้างป่า  เลียงผา  กระทิง  เสือชนิดต่างๆ  ไก่ฟ้าหลังเทา  นกเงือก  หมาใน  แมลงต่างๆ ฯ   มีพิกัดอยู่ที่ 15°20’03.8”N 98°55’19.9”E

                เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง  ตั้งอยู่ในจังหวัดอุทัยธานี และมีพื้นที่ติดกับ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร ในพื้นที่จังหวัดตาก และจังหวัดกาญจนบุรี  ป่าแห่งนี้ถือได้ว่าเป็นหนึ่งในหัวใจหลักของผืนป่าที่สำคัญในประเทศไทย และจัดว่าเป็นผืนป่าที่ยังคงความอุดมสมบูรณ์มากที่สุดแห่งหนึ่ง ของภูมิภาคตะวันออกเฉียงใต้ มีการขึ้นทะเบียนทางมรดกโลก หรือยูเนสโก ในวันเดียวกับเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร  เป็นผืนป่าที่จัดได้ว่ามีความยาวจากเหนือจรดใต้ วัดได้เป็นเส้นทางตรงมากกว่า 100 กิโลเมตร  ได้มีการผนวกรวมพื้นที่จนในปัจจุบันนั้นมีพื้นที่กว่า 1,800,000 ไร่ หรือเท่ากับ 2,880 ตารางกิโลเมตร เลยทีเดียว  โดยในปัจจุบันนั้น ทางเหนือได้ติดกับ อุทยานแห่งชาติแม่วงศ์ ในพื้นที่ของ จ.นครสวรรค์   เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผาง  และยังรวมไปถึงทุ่งใหญ่นเรศวรก็อยู่ในเขตนี้ด้วย และทางทิศใต้นั้นติดกับ อุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์ จ.กาญจนบุรี  เขตอุทยานแห่งชาติพุเตย  มีเพียงพื้นที่ในด้านของทิศตะวันออกเท่านั้นที่ติดกับชุมชนอยู่ 3 อำเภอ ด้วยกันนั้น นั้นคือ  อำเภอบ้านไร่  อำเภอลานสัก  และอำเภอห้วยคต  ซึ่งอยู่ในจังหวัดอุทัยธานี

เดิมทีนั้นเป็นพื้นที่ได้รับสัมปทานให้มีการตัดไม้ได้แต่ไม่เคยมีการบุกรุกและได้เริ่มมีการสำรวจผืนป่าแห่งนี้อย่างจริงจังในปี พ.ศ.2508 และถูกรับให้เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าลำดับที่ 5 ของไทย เมื่อ ปี  พ.ศ. 2515ลักษณะของภูมิประเทศมีทั้งทิวเขาถนนธงชัย และตอนเหนือของทิวเขาตะนาวศรี และยังมีพื้นที่ราบต่างๆ ซึ่ง มีความหลากหลาย ทั้งในด้านของ ความชื้น ภูมิอากาศ  และ ภูมิประเทศ ทำให้มีความหลากหลายทางชีวภาพ  มีป่าเกือบทุกประเภท เว้น ป่าชายเลน  ป่าชายหาด และป่าพรุน้ำจืด  ป่าแห่งนี้นั้นเป็นพื้นที่เงาฝน จึงทำให้ป่าที่นี้นั้นไม่ใช่ป่าดิบ แต่คือป่าเบญจพรรณ โดยเฉพาะป่าไผ่  นอกจากนี้ยังเป็น ต้นน้ำของแหล่งน้ำสำคัญ 3 สายด้วยดือ ลำน้ำทับเสลา และลำน้ำแม่กลอง- อุ้มผาง  พิกัด 15°28 ’16.4”N 99 °   13 ’54.2 E