ป่าดงพญาเย็น – เขาใหญ่มรดกโลกทางธรรมชาติ

มรดกโลกทางธรรมชาติ

  มรดกโลกผืนป่าดงพญาเย็น – เขาใหญ่ ได้ขึ้นเป็นทะเบียนมรดกโลก

ภายใต้ชื่อ “พื้นที่ป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่” จากที่มีการประชุมคณะกรรมการโลก ครั้งที่ 29 เมื่อปี พ.ศ. 2548 ที่เมืองเดอร์บันในประเทศสาธารณรัฐแอฟริกาใต้

สำหรับที่แห่งนี้นั้น เป็นแหล่งมรดกโลกที่ได้ตั้งอยู่บนเทือกเขาพนมดงรัก ซึ่งในสมัยก่อนนั้นเป็นป่าดงดิบที่ทึบหนามีสัตว์ต่างๆมากมาย ทั้ง เสือ  กระทิง และช้าง  ชุกชุมไปด้วยไข้มาลาเรีย ไม่มีถนนหนทางที่ตัดผ่านป่าแห่งนี้ ดั่งเช่นในปัจจุบัน การเดินทางจากกรุงเทพมหานครไปภาคตะวันออกเฉียงเหนือนั้นจึงได้ยากลำบากอย่างยิ่ง

ด้วยความที่ในป่าแถบนี้นั้นเป็นป่าดงดิบและชุกชุมไปด้วยไข้มาลาเรีย หลายคนต้องเสียชีวิตด้วยไข้ป่า หรือสัตว์ป่าจึงไม่ค่อยมีใครที่จะกล้าย่างกายเข้าไปในดินแดนแถบนี้ ผู้คนจึงต่างเรียกขานและตั้งชื่อให้ป่าแห่งนี้ว่า “ป่าดงพญาไฟ”

ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 56 นั้น ได้มีการสร้างทางรถไฟและถนนมิตรภาพไปสู่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ผู้คนก็เลยเริ่มที่จะอพยพเข้าไป แล้วได้มีการถากถางป่าเพื่อที่จะทำไร่นา โดยเฉพาะในบริเวณที่หลายๆคนนั้นรู้จักกันดีก็คือ ฟาร์มโชคชัย ที่อำเภอ ปากช่องจังหวัดนครราชสีมานั้นเอง เรียกได้ว่านับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ป่าที่เคยดุร้ายจนผู้คนขนานนามกันว่าป่าดงพญาไฟ ก็ได้กลายมาเป็นผืนป่าที่เงียบสงบ หรือป่าดงพญาเย็นอย่างสมบูรณ์นับแต่นั้นเป็นต้นมา

ป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่มี

5 เขตพื้นที่อนุรักษ์ธรรมชาติพื้นที่คุ้มครอง ผืนป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่มี อุทยานเขาใหญ่ อุทยานทับลาน  เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดงพญาเย็น อุทยานตาพระยา อุทยานปางสีดา

โดยมีพื้นที่ทั้งหมดรวมกันถึง 3,845,082.53 ไร่ หรือ 6,125.13 ต.ร.ก.ม. โดยครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของหลาย จ. ด้วยกัน ได้แก่ สระบุรี  นครนายก  โคราช  ปราจีน  สระแก้ว  และบุรีรัมย์  โดยเฉพาะด้านตะวันออกมีอาณณาเขตติดต่อกับผืนป่าบันทายฉมอร์ ซึ่งเป็นพื้นที่คุ้มครองภูมิทัศน์ ( Protected Landscape ) ของราชอาณาจักรกัมพูชา

ผืนป่าดงพญาเย็น – เขาใหญ่ นั้น ถือได้ว่า มีบทบาทที่สำคัญอย่างมากในการที่จะอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ ทั้งในระดับประเทศ และ ในระดับโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่แห่งนี้ได้เป็นแหล่งสงวนระบบนิเวศตามธรรมชาติอันหลากหลาย  ตั้งแต่  ป่าดงดิบ   ป่าดิบชื้น   ป่าดงดิบเขา   ป่าดงดิบแล้ง   ไปจนถึงป่าเบญจพรรณ และป่าเต็งรัง นอกจากนี้ก็ยังมีทุ่งหญ้าในเขตร้อนที่กระจายตัวอยู่ทั่วไป  รวมทั้งป่าบนเขาหินปูน และ ป่าในบริเวณริมห้วยลำธารต่างๆ

ระบบนิเวศจากทางธรรมชาติหลากหลายนี้ ทำให้ผืนป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่ จึงเป็นถิ่นที่อยู่ ที่อาศัยของนานาพันธุ์พืช และรวมไปถึงฝูงสัตว์ป่าจำนวนมาก ซึ่งจากการสำรวจตรวจพบว่า พบพันธุ์พืชนาๆ หลากหลายชนิดมากถึง 15,000 ชนิด โดยพบในพื้นที่ป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่ จำนวนไม่น้อยกว่า 2,500 ชนิด  หรือประมาณ 1 ใน 6 ของชนิดพันธุ์พืชที่ได้ปรากฎในประเทศไทย โดยที่ได้มีพันธุ์พืชชนิดเฉพาะถิ่น 16 ชนิดด้วยกัน และมีสัตว์ป่ามากถึง 805 ชนิดด้วยกัน  เป็นสัตว์ที่เลี้ยงลูกด้วยนม 112 ชนิด  นก 392 ชนิด   และมีสัตว์ในจำพวกสัตว์เลื้อยคลานและสัตว์ที่สะเทินน้ำสะเทินบกรวมกันถึงชนิด ด้วยกัน โดยที่มี  9 ชนิด นั้น ที่เป็นพันธุ์เฉพาะถิ่น  และจำนวนของสัตว์ป่าหลายชนิดที่ได้ค้นพบนั้น มีความสำคัญในระดับโลก รวมไปถึงสัตว์ป่าที่ใกล้จะสูญพันธุ์  ได้แก่ ช้างป่า  เสือโคร่ง  และวัวแดง